Nếu bạn đang ở ngưỡng tuổi twenty-something và đang lo âu về tương lai của mình, thì bài viết này chính là dành cho bạn. Ta sẽ cùng xem khủng hoảng một phần tư cuộc đời là gì, tại sao bạn không phải người duy nhất gặp vấn đề này, và cách thức vượt qua nó như thế nào.
—————————-
1. QUARTER-LIFE CRISIS LÀ GÌ?
Quarterlife Crisis là một khái niệm bắt nguồn từ mid/middlelife crisis. Các bạn Mỹ nghĩ ra khái niệm này. Dịch sang tiếng Việt kiểu Quantum of Solace = Định mức khuây khỏa thì Quarterlife Crisis = Khủng hoảng đầu đời.
Quarterlife = 1/4 đời = ~20 năm. Vì vậy nên nó còn được gói với cái tên khủng hoảng tuổi đôi mươi. Những người gặp Quarterlife Crisis rơi vào trong độ tuổi từ 20-30. Khoảng thời gian đó là khi bắt đầu trở thành người lớn, bắt đầu biết đi đêm, biết have sex, biết đi làm, biết tự sống, biết gần như rõ mình muốn trở thành một cái gì đấy, biết yêu,… Vân vân và mây mây.
Những người gặp Quarterliffe crisis cảm thấy: không biết mình nên làm gì, không biết mình sẽ trở thành cái gì, không dám mơ ước vì sợ không thực hiện được; cảm thấy tuyệt vọng khi mình sinh ra không bằng người khác, và mãi mãi không bao giờ bằng người khác; nhìn mọi thứ ngổn ngang ra đấy, nhìn gánh nặng mình phải gánh, bất giác cảm thấy cô độc và tuyệt vọng; hoặc như một bạn nào đấy mình biết thì tự thấy mình born stupid và không thóat ra được… Tóm lại là cảm giác giống như của một Loser, và Desperate, khoa học hơn thì dùng từ Emotional Sickness.
2. CÁC GIAI ĐOẠN DIỄN RA QUARTERLIFE CRISIS
Phase 1: Đây là giai đoạn mà bạn có thể cảm thấy bất an, loay hoay và bế tắc vì lý trí bị ràng buộc trong một mối quan hệ, tình trạng hoặc tình huống khiến họ không biết nên buông bỏ hay níu kéo.
Phase 2: Trong giai đoạn này, bạn sẽ bắt đầu hỏi bản thân về những dự định tương lai, về những điều mới mẻ và cả những cảm nhận riêng từ những gì bản thân nhìn thấy ở cuộc sống. Đây là một giai đoạn rất quan trọng khi bạn phải liên tục vật lộn với cơn bão của cảm xúc, khó khăn, thất bại đến từ bản thân, gia đình và những mối quan hệ xã hội. Nhưng cũng nhờ đó mà bạn sẽ dần tìm được bình tĩnh để đối mặt với những điều mình đã, đang và sẽ trải qua.
Phase 3: Đây có lẽ là giai đoạn khiến bạn cảm thấy “kỳ diệu” nhất. Bởi mọi thứ dường như đã khá rõ ràng trong tâm trí bạn từ công việc, sự nghiệp, thấu hiểu bản thân,…
Phase 4: Nếu như 3 giai đoạn trên là cho những trải nghiệm và dự định thì giai đoạn 4 lại là nơi để bạn thực thi những gì mình đã nghĩ và đã quyết. Từ đam mê, kế hoạch tương lai, cuộc sống độc lập,… sẽ dần đi vào quỹ đạo mà bạn mong muốn.
3. DẤU HIỆU CHO THẤY BẠN CÓ ĐANG RƠI VÀO QUARTERLIFE CRISIS HAY KHÔNG
Các dấu hiệu chung của cuộc khủng hoảng một phần tư cuộc đời thường là cảm giác “lạc lõng, sợ hãi, cô đơn hay hoang mang” về những bước cần thực hiện cho giai đoạn đầu tuổi trưởng thành.
Trước đây, Quarterlife Crisis dường như là một khái niệm hoàn toàn xa lạ với các bạn trẻ. Tuy nhiên, sự suy yếu của nền kinh tế trong nước nói riêng và quốc tế nói chung cùng mức độ cạnh tranh khốc liệt của thị trường việc làm đã tạo nên áp lực tâm lý về thành công trước tuổi 30 cho những người trẻ tuổi.
Theo nghiên cứu tại trường đại học Birkbeck được công bố tại Hiệp hội Tâm Lý Học Anh ở Glasgow, điều khiến thế hệ trẻ lo lắng nhất khi bị đặt dưới áp lực xã hội, gia đình về thành công trước tuổi 30 là:
- 2/5 lo lắng về tài chính, họ lo rằng mình sẽ không kiếm đủ tiền.
- 32% bị áp lực cưới xin và có con trước tuổi 30.
- 6% có ý định di cư.
- 21% có mong muốn thay đổi về sự nghiệp toàn diện.
Có quá nhiều những nỗi lo và áp lực đè nặng lên tâm lý của những người trẻ khi đứng trước tuổi 30. Nếu không có kĩ năng và người hướng dẫn để thoát ra khỏi Quarterlife Crisis, có thể bạn sẽ đau khổ nhiều hơn và loay hoay với hội chứng này mà không ai xung quanh có thể hiểu được và hỗ trợ bạn.
3. LÀM SAO ĐỂ VƯỢT QUA QUARTERLIFE CRISIS?
- Quarterlife Crisis có thể kéo dài trong vài tháng, trong một năm, trong vài năm, hoặc kéo dài từ Quarter thành Middle rồi thì khi đời vào chung kết vẫn crisis.
Có người cho rằng chỉ đứa nghĩ nhiều học nhiều mới gặp Quarterlife Crisis. Có cái đúng, và có cái sai. Người ta cho rằng, người học ít hoặc không học hoặc đầu óc đơn giản thì vô lo vô nghĩ, sống đến đâu biết đến đấy và cần gì phải nghĩ nhiều cho nặng đầu. Quan điểm này nghe có vẻ đúng. Nhưng đã là người thì ai cũng có lúc thế này thế khác, không ai cũng muốn làm được một cái gì đấy, ai cũng phải mơ ước. Ai cũng gặp quarterlife crisis, chỉ là những người chẳng may nghĩ nhiều một tí thì sẽ gặp crisis trầm trọng hơn và kéo dài hơn.
- Nhận thức điều bạn đang trải qua là hoàn toàn bình thường
Bước đầu tiên là việc nhận thức rằng tất cả mọi người trên đời – kể cả những người thành công nhất – đều từng trải qua khoảng thời gian khó khăn này. Giải pháp tưởng chừng “vô bổ” là hãy chia sẻ những câu chuyện của mình với bạn bè đồng trang lứa – những kẻ cũng đang “lông bông”, vô định như bạn. Bạn sẽ hiểu rằng bất kỳ ai cũng có khó khăn của riêng mình, và bạn không hẳn là kẻ tụt hậu như bạn vẫn tưởng. Dù bạn có thể không tìm ra con đường cho mình ngay sau đó, nhưng ít nhất những cuộc trao đổi này sẽ giúp mỗi người cảm thấy có thêm sự đồng cảm, rằng mình không hẳn là đứa trẻ lạc loài trong thế giới của những người trưởng thành.Bạn cũng có thể tìm kiếm sự giúp đỡ từ những mentor – những người có kinh nghiệm hơn bạn bên ngoài lĩnh vực chuyên môn, ai đó bạn hoàn toàn có thể đặt niềm tin để chia sẻ. Những cuộc nói chuyện ấy sẽ giúp bạn trưởng thành hơn nhiều.
- Tận dụng chính giai đoạn hỗn loạn này để phát triển trí tuệ xúc cảm
Trí tuệ xúc cảm là thứ có thể được mài giũa tốt nhất trong giai đoạn giao thời này. Bạn sẽ học cách kiềm chế các cảm xúc khác nhau để không mất bình tĩnh, và để cho những cảm xúc tiêu cực qua đi. Bắt đầu bằng việc suy nghĩ về những cảm xúc thật sự của bạn và viết chúng ra trên giấy. Bạn sẽ cảm thấy hiểu mình hơn. Bạn cũng nên suy nghĩ về những từ ngữ mình sử dụng trong phát ngôn. Chúng nghe ra sao? Chúng có phù hợp trong hoàn cảnh đó không? Hãy ý thức rằng mình đang có xu hướng tiêu cực khi rơi vào khủng hoảng. Bạn nên ngừng việc cảm thấy thương hại bản thân, thay vào đó hãy biết ơn những gì mình đang có và trân trọng chúng. Nên nhớ “bạn” và “cảm xúc của bạn” là khác nhau. Việc bản cảm thấy “mình thật tệ” không có nghĩa là bạn tệ như vậy.
- Trả lời câu hỏi “Vấn đề thực sự nằm ở đâu?”
Nhiều bạn trẻ nghĩ tới việc nghỉ học, thay đổi chỗ làm, chuyển tới sống ở một thành phố khác… là cứu cánh cho giai đoạn khủng hoảng của tuổi trẻ. Tuy nhiên, trước khi quyết định đưa ra một thay đổi hệ trọng, bạn cần suy nghĩ về những thứ thực sự là vấn đề. Vì nếu không, bạn chỉ “tránh vỏ dưa, gặp vỏ dừa”, đi từ giai đoạn tồi tệ này sang một giai đoạn khác không hề sáng sủa hơn, và vẫn hoàn toàn bế tắc.
- Ngừng việc so sánh với người khác
Tôi cá là không có gì chán nản bằng việc chứng kiến những đứa đồng trang lứa với mình (hoặc nhỏ hơn) đạt được những thành công vang dội trong khi mình vẫn dậm chân tại chỗ. Thế nhưng, bạn cần phải dừng việc săm soi Facebook và Instagram của những người bạn giỏi giang và sau đó cảm thấy “gato” vì thành công của họ. Bạn cần phải dừng việc phát điên lên, than thân trách phận và yêu đương bằng mọi giá chỉ vì bạn bè của bạn đã có đôi có cặp hết rồi. Hãy tập trung vào những sự lựa chọn của bạn, vào cuộc đời bạn, cho dù bạn có thể tốn nhiều thời gian hơn để đạt được thành quả nhưng bạn sẽ xứng đáng với điều đó. Bạn sẽ sống cuộc đời của chính mình, tại sao phải bỏ thời gian quan tâm thái quá tới cuộc đời của người khác?
- Điều chỉnh những kỳ vọng của mình & học cách suy nghĩ thực tế
Trong giai đoạn này, mọi mục tiêu không nên cố định ngay lập tức. Bạn nên giữ ước mơ của mình, nhưng cũng cần liên tục linh hoạt và thực tế với các mục tiêu đặt ra. Nếu bạn cứ cố gắng ôm đồm các mục tiêu không tưởng, bạn sẽ chỉ càng khiến cho mình trở nên khủng hoảng trong tương lai mà thôi.
4. KẾT
Tin buồn với các bạn là khủng hoảng sẽ không chỉ đeo bám bạn ở độ tuổi đôi mươi mà nó còn lặp đi lặp lại nhiều lần sau này trong cuộc đời bạn. Vì thế bạn cần phải học từ những lỗi lầm. Hãy học cách chấp nhận một chút.
Lý do của Quarterlife Crisis thì vô số, vì mỗi người có một hoàn cảnh khác nhau. Phần lớn đều sẽ vượt qua và giải quyết được. Tóm lại là phải thử mới biết được. Cũng vì lý do của mỗi người khác nhau nên mỗi người sẽ bị tác động và có biểu hiện khác nhau trong giai đoạn này.
Bất luận những khó khăn nêu trên, thì những năm tháng tuổi đổi mươi luôn là khoảng thời gian tuyệt vời nhất trong cuộc đời mỗi con người. Đó là lúc bạn vấp ngã nhiều nhất, nhưng cũng là lúc bạn hồn nhiên và dũng cảm nhất. Cuộc sống luôn có nhiều trở ngại, nhưng bạn phải sống một cuộc đời ý nghĩa. Đừng chết ở tuổi đôi mươi các bạn nhé!
