Sinh viên từng hỏi mình một câu rất căn bản về nghiện:
Làm thế nào để em đánh giá được một hành vi có phải là nghiện hay không? Hãy nói chung về tất cả các thể loại hành vi, nếu trung bình mọi người ăn 2 bát cơm, em ăn no vác nặng cần 6 bát, em gái em ngồi nhà ép cân chỉ ăn 1 bát. Làm sao có thể biết được rằng em nghiện ăn cơm hay em gái em nghiện nhịn ăn so với tiêu chuẩn chung?
Chính xác là vậy! Rất khó có thể nói một người có nghiện ăn mặn hay không nếu chỉ nhìn vào số lượng muối hay khẩu vị người đấy tiêu dùng hằng ngày. Cũng giống như rất nhiều hành vi nghiện kín đáo khác như nghiện công việc (Workaholism – không làm việc không chịu được), nghiện thể thao (Exercise Addiction – phải tập luyện để đạt được trạng thái thỏa mãn) hay nghiện yêu (Love addiction – cảm thấy lệ thuộc vào tình yêu quá mức khiến cho mọi hoạt động khác bị cản trở), nghiện ăn mặn là hành vi rất khó bị phát hiện.
Mặn và ngọt được xem là những vị bản năng, sẽ luôn được tìm kiếm dù không được chỉ dạy: những trái ngọt cung cấp năng lượng, duy trì sự sống trong khi những vị mặn cho phép cá nhân đảm bảo hoạt động bình thường. Trong tự nhiên, muối cực kỳ khó kiếm nên việc thèm muối, tìm kiếm muối, hấp thụ muối được xem như một cơ chế sinh tồn.
Từ sau thế kỷ XIX, việc tiêu thụ muối nhìn chung dễ dàng hơn rất nhiều cùng với sự phát triển của khoa học, kỹ thuật, thương mại thế giới. Con người không còn nhiều lý do để thèm khát muối với lý do dinh dưỡng hay để sống còn, thay vào đấy, việc thèm đồ mặn phản ánh các khía cạnh khác nhau của sức khỏe từ vấn đề sinh lý như thiếu nước, mất cân bằng chất điện giải đến vấn đề của tâm lý như căng thẳng, buồn chán.
Nghiện muối hay nghiện ăn mặn chỉ được xem xét như một chứng nghiện trong khoảng 20 năm trở lại đây, khi các số liệu chỉ ra có điều gì đó không ổn trong cách một người sử dụng muối, trong thống kê số lượng người chết vì tim mạch cao gấp 17 lần số người chết vì tiểu đường. Lẽ thường, tháp dinh dưỡng của người bình thường, trưởng thành, khỏe mạnh cần 5gr muối ăn (tương đương 2gr Natri) trong khẩu phần, nhưng hiện tại, số lượng muối tiêu thụ đang ở mức 9.4gr/ngày (tương đương 3.7gr Natri). Không phải điều kiện đặc biệt nhưng số lượng muối tiêu thụ nhiều gần gấp đôi, sẽ là gì nếu không phải nghiện?
— Xác định cơn nghiện —
Rất may nghiện muối có thể được nhận ra giống như bao chứng nghiện khác, chúng có những điểm giống nhau về mặt cấu trúc khi tác động lên tâm trí một con người. Dễ thấy nhất, chính là:
1.Trạng thái lệ thuộc
Không thể thiếu muối (từ nước mắm, nước tương, bột canh,…) trong bữa ăn bất kể món nào được xem là một chỉ báo đáng tin cậy. Nghiện chất bất kỳ buộc cá nhân phải tiêu thụ trước khi tiến hành bất kỳ hoạt động nào. Người nghiện heroin không thể đứng thẳng nếu thiếu thuốc. Người nghiện trà sữa hay nghiện café phải làm 1 cốc nếu muốn tập trung trước khi vào việc… Nghiện muối cần cảm giác mặn lan tràn toàn khoang miệng mới cảm thấy được sự thoải mái và giữ tinh thần ổn định.
Nếu việc giảm độ mặn của món ăn xuống gây ra sự khó chịu trong khi tăng độ mặn của chính món đấy lên không khiến bạn thấy phiền thì khả năng cao bạn đang có dấu hiệu nhận biết thứ 2.
2. Khuynh hướng lạm dụng
Cũng giống như Cocaine, nghiện muối cần tăng liều theo thời gian. Số lượng muối nạp vào cơ thể sẽ càng ngày càng nhiều theo hình thức “quá tay”. Bản thân việc lạm dụng cũng khó nhận ra vì chúng không đòi hỏi phải tăng tiến ngay lập tức trong 1 lần mà tăng tiến dần đều theo thời gian. Cách duy nhất biết được chính xác là ghi lại số lượng muối hàng ngày mình sử dụng.
Và nếu chuyện ghi lại khiến bạn thấy phiền lòng, bạn có thể cân nhắc về dấu hiệu thứ 3:
3. Ăn muối ngay lập tức khiến bạn thay đổi cảm xúc của mình
Cơ chế tác động như các loại chất kích thích: khiến bạn dễ chịu khi được dùng và nổi xung khi thiếu. Nếu cảm xúc của bạn phụ thuộc rất nhiều vào cách bạn sử dụng cũng như độ mặn mà bạn ăn, hiển nhiên những cảm xúc khác của bạn cũng sẽ chịu sự ảnh hưởng bằng cách này hay cách khác.
Việc can thiệp nghiện muối tương đối khó khăn vì nó không chỉ là một hành vi ăn uống tạo ra cảm giác hưng phấn, mà bản thân chính sự hưng phấn mà bạn có lại làm tiền đề cho hàng loạt những hoạt động và cảm xúc khác ở phía sau.
— Kiêng muối – vì cái mạng của bạn —
Muối tạo ra cảm giác dễ chịu tựa như kẹo nổ trong miệng. Để tẩy được cảm giác này, hoặc ít nhất là thay thế, cần một hương vị khác mạnh tương đương giúp bạn tạm quên đi việc phải chiều chuộng cái miệng trong những bữa ăn. Thứ bạn cân nhắc có thể gồm:
Tỏi: có khả năng vừa nồng vừa mặn nhưng bạn có cơ hội điều chỉnh tăng độ nồng và giảm độ mặn ở những bữa sau.
Giấm: Thứ này có khả năng đánh lừa thụ cảm thể của bạn đang tiếp xúc với muối trong khi món bạn đang ăn có thể chẳng có tí muối nào.
Cam/chanh: Cũng tác dụng tương đương giấm, nhưng tươi.
Cuộc chiến với muối trong tương lai sẽ còn phức tạp hơn rất nhiều bởi các hãng thực phẩm, những nhà hàng, các thương hiệu ăn nhanh sẽ liên tục tìm cách để đổi mới công thức và mùi vị nhằm xuyên thủng lớp phòng vệ bạn dày công xây dựng bấy lâu để giúp bạn tái nghiện dễ dàng.
Cẩn trọng!
Nghiện muối thì mình không biết chứ mình từng nghiện đường rồi. Để mình rv quá trình nghiện của mình cho.
Lúc bắt đầu thì khẩu vị của mình cũng như mn cả thôi, k có dấu hiệu gì lạ. Sau đó dc rủ rê ăn siêu nhiều thứ, từ đồ béo tới đồ ngọt và cuối cùng là mình sánh duyên vs trà sữa.
Mình chọn 1 quán ts tự nấu, ban đầu cảm thấy rất ok: nguyên liệu sạch, mình thấy dc quy trình nấu, giá lại vừa túi cực. Thế là mỗi ngày 1 ly. Và rồi chính ở đây thì cơn nghiện đường của mình cao chót vót. Vì nhà nấu nên họ tự nêm nếm, mỗi lần nêm lại ngọt lên từ từ. Cho tới khi cốc trà sữa ngọt như chè thì mình vẫn k để ý. Từ ly nhỏ sang ly 1 lít thì đều đều ngày nào cũng uống. K uống thì mình tuột đường, lừ đừ trong người thậm chí nhức đầu. Buồn mồm là phải uống.
Cân nặng thì khỏi phải bàn. Từ lúc bén duyên vs trà sữa, thêm sự yêu chiều của ny, mình bảo thèm là ngta mua, thế là cân nặng mình tăng vùn vụt lên chục kg.
Da mặt sạm đi, hay tiết dầu, lcl to, mụn ẩn,….
Về sức khoẻ thì kể cả khi đã nạp đường vào mình vẫn thấy nặng nề trong từng bước đi. Ngủ dậy cảm thấy nặng người lắm.
Quá trình cai nghiện của mình kéo dài gần 2 tháng hơn để điều chỉnh lại vị giác. Rất may là giờ đã ổn rồi.