Vài độc giả thử nghiệm khuyên tôi tránh những câu lê thê (run-on sentence). Nhưng tôi viết rất nhiều cảnh hành động, và thấy chỉ câu dài mới toát lên được sức nặng, gay cấn và hồi hộp. Hơn nữa, khi nhân vật quan sát môi trường xung quanh và để ý các chi tiết, thì cắt câu ra thành từng vế nhỏ nó cứ thấy gượng gượng.
Người ta khuyên tránh chỉ vì những khóa dạy viết bảo thế, hay vì họ vốn không thích câu dài, bất kể ngữ cảnh? Tôi thì chẳng bao giờ để ý đâu.
u/Haymidge (434 points – x1 silver – x1 helpful)
Câu dài về bản chất không xấu, cái cần chú ý là cách dùng chúng kia. Câu dài khiến người đọc chậm lại, câu ngắn đẩy nhanh nhịp đọc lên.
Có hai khái niệm: Parataxis (ẩn đi các liên từ) và Hypotaxis (sử dụng các liên từ như “khi”, “mặc dù”,…). Hypo là xây dựng đầy đủ, còn Para là những “mảnh” câu xâu chuỗi lại với nhau.
Ví dụ, khi tả môi trường và suy tư nhân vật thì nên dùng câu Hypotaxis. Giúp tư tưởng người đọc chậm rãi và khiến họ ổn định dần vào câu chuyện. Tuy nhiên trong cảnh chiến đấu, câu Hypo sẽ làm xì mất sự kịch tính, kể cả có cháy nổ tùm lum.
Parataxis theo tôi sẽ hợp tả cảnh hành động hơn đấy. Câu ngắn tạo cho đoạn văn tính nhạc, và cảm giác cao trào khi đọc.
>u/andresni (126 points)
Để bổ sung, hãy hình dung phim 300 (Zack Snyder). Hành động của phim rất nhanh, nhưng hiệu ứng thì chậm. Có thể áp dụng vào viết bằng cách tả những cử động nhỏ, nhưng đem lại hiệu ứng mạnh.
Ví dụ hơi phèn: Roy ném cái ghế vào Billy. Billy thụp xuống né. Cái ghế đập vào tường, vỡ thành những mảnh gỗ vụn sắc nhọn. Billy rút súng ra. Nhắm. Bóp cò. Viên đạn găm vào bụng Roy. Hắn ngã xuống sàn, thở nặng nhọc “Mày bắt được ta rồi, nhóc.”
>>u/michaelpaulbryant (65 points)
Tôi thích ví dụ này, sử dụng từ rất tiết kiệm để truyền tải vấn đề. Câu một chữ cũng được sử dụng để tăng mạch kể.
_____________________
u/eaglerock2 (102 points)
Câu dài nó không giống câu lê thê, vì câu lê thê thì sai ngữ pháp.
Phillip Roth và Mary McCarthy dùng những câu rất dài. Ernest Hemingway (Ông già và biển cả) cũng thế, khi ông muốn tả những rung cảm mãnh liệt.
>u/slashedkaze (52 points)
Đúng rồi.
Câu dài chỉ làm ta chậm lại khi chúng phức tạp. Bạn hoàn toàn có thể “thốc” người đọc đi bằng một câu thật dài, không hề có ngắt nghỉ y hệt như nhân vật. Nếu dùng câu dài chừng mực, sẽ hiệu quả hơn là xâu một đống câu ngắn với nhau.
