Thứ năm, ngày 15/01/2026 18:31 GMT+7
Nhật Hà (Theo NY Post) Thứ năm, ngày 15/01/2026 18:31 GMT+7
Chăm sóc não bộ cần được bắt đầu sớm, giống như một khoản đầu tư dài hạn cho sức khỏe. Theo các chuyên gia thần kinh học, lối sống lành mạnh, chế độ ăn khoa học và thói quen sinh hoạt hợp lý có thể làm chậm đáng kể quá trình lão hóa não.
Tiến sĩ Bruce Mayerson, đồng chủ nhiệm khoa Thần kinh học tại Catholic Health, Trưởng khoa Thần kinh học Bệnh viện St. Catherine of Siena (Mỹ) cho rằng, não bộ cần được “đầu tư” ngay từ khi còn trẻ. Vận động thường xuyên, duy trì sự tò mò và tương tác xã hội giúp hệ thần kinh giữ được tính linh hoạt và khả năng phục hồi theo thời gian.

Dưới đây là 6 cách đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ và tăng cường sức khỏe não bộ.
Ưu tiên chế độ ăn có lợi cho não
Tiến sĩ Mayerson khuyến nghị chế độ ăn Địa Trung Hải nhờ đặc tính chống viêm, giàu dưỡng chất tốt cho tim mạch và não bộ. Chế độ này tập trung vào trái cây, rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt, dầu ô liu, kết hợp cá và gia cầm với lượng vừa phải.
Các loại hạt như hạnh nhân, hạt điều, đậu phộng chứa nhiều chất béo không bão hòa, protein thực vật, chất xơ, vitamin và khoáng chất, được đánh giá cao trong việc hỗ trợ tuần hoàn máu não.
Ngược lại, chế độ ăn này hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, ngũ cốc tinh chế, chất béo bão hòa, đường bổ sung, rượu và thịt đỏ. Theo chuyên gia, thịt đỏ không cần loại bỏ hoàn toàn nhưng nên tiêu thụ ở mức hợp lý, ưu tiên thịt gia cầm để giảm nguy cơ rối loạn mỡ máu.
Giữ tinh thần lạc quan, tăng kết nối xã hội
Nghiên cứu của Đại học Florida cho thấy tuổi sinh học của não có thể thay đổi đáng kể tùy thuộc vào lối sống. Những người duy trì sự lạc quan, ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng và có các mối quan hệ xã hội bền chặt thường có tốc độ lão hóa não chậm hơn.
Theo tiến sĩ Mayerson (Mỹ), tinh thần tích cực và khả năng quản lý stress đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ chức năng não, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi.
Vận động đều đặn, không cần quá sức
Các bài tập aerobic (tim mạch) và anaerobic (tăng sức mạnh) giúp tăng lưu lượng máu lên não, kích thích hình thành tế bào thần kinh mới, cải thiện trí nhớ và làm chậm suy giảm nhận thức.

Đi bộ nhanh mỗi ngày mang lại hiệu quả tương đương chạy bộ, nếu được duy trì đều đặn. Việc đặt mục tiêu cụ thể, như đi bộ 3-5 km mỗi ngày vào khung giờ cố định, giúp hình thành thói quen tốt. Ngược lại, một số hoạt động nhẹ nhàng như chơi golf chỉ thực sự có lợi cho não khi người chơi đi bộ trên sân, thay vì di chuyển bằng xe.
Bảo vệ đầu khỏi chấn thương
Chấn thương sọ não là một trong những yếu tố làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức. Tiến sĩ Mayerson cảnh báo việc không đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp, xe tay ga hoặc xe điện là hành vi tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Với tốc độ ngày càng cao của các phương tiện cá nhân, nguy cơ chấn động não, xuất huyết não và gãy xương sọ gia tăng đáng kể. Do đó, mũ bảo hiểm được xem là biện pháp bảo vệ não đơn giản nhưng hiệu quả.
Duy trì thói quen đọc và cập nhật thông tin
Theo chuyên gia, việc đọc tin tức, theo dõi các vấn đề xã hội và thảo luận với người thân giúp kích thích não bộ, đồng thời duy trì sự kết nối xã hội – yếu tố quan trọng trong phòng ngừa sa sút trí tuệ.
Ngủ đủ giấc, tránh rượu và thuốc an thần

Giấc ngủ, đặc biệt là giai đoạn REM (giấc ngủ chuyển động mắt nhanh), đóng vai trò quan trọng trong việc xử lý thông tin, lưu trữ ký ức và điều hòa cảm xúc. Thiếu ngủ kéo dài có thể ảnh hưởng tiêu cực đến trí nhớ và khả năng tập trung.
Tiến sĩ Mayerson khuyến cáo hạn chế sử dụng thuốc an thần hoặc rượu để hỗ trợ giấc ngủ, bởi các chất này có thể ức chế giấc ngủ REM, khiến chất lượng giấc ngủ suy giảm dù thời gian ngủ có vẻ đủ.