5 loại đồ uống quen thuộc đang âm thầm bào mòn não bộ và trí nhớ

Một số loại đồ uống quen thuộc mang lại sự tỉnh táo và được ưa chuộng lại chứa những thành phần có khả năng đẩy nhanh quá trình lão hóa của tế bào não, dẫn đến tư duy chậm chạp và các bệnh lý thoái hóa thần kinh.

Thói quen sử dụng đồ uống hàng ngày tác động trực tiếp đến tốc độ lão hóa của hệ thần kinh. Một số loại đồ uống tưởng chừng giúp giải khát, mang lại sự tỉnh táo tức thì lại chứa những thành phần có khả năng đẩy nhanh quá trình lão hóa của tế bào não.

Nếu như tác hại của rượu bia đã được cảnh báo rộng rãi, thì những nguy cơ từ nước ngọt, nước tăng lực hay cà phê nhiều đường lại thường bị người tiêu dùng xem nhẹ.

Theo Chuyên gia dinh dưỡng – Thạc sĩ Rania Batayneh, thỉnh thoảng uống một lon nước ngọt hoặc một loại đồ uống có cồn sẽ không gây suy giảm chức năng não. Nhưng khi bạn tiêu thụ quá nhiều, đặc biệt là khi kết hợp với chế độ ăn siêu chế biến và lối sống thiếu lành mạnh có thể đẩy nhanh quá trình lão hóa của não. 

Chuyên gia Batayneh chỉ ra 5 loại đồ uống có thể khiến não bạn lão hóa nhanh hơn, là yếu tố âm thầm “bào mòn” sức khỏe nhận thức nếu sử dụng mỗi ngày.

1. Đồ uống có gas gây viêm và giảm thể tích não

Cảm giác sảng khoái khi uống một lon nước ngọt lạnh trong ngày nắng nóng thực chất là một “cú lừa” đối với cơ thể. Việc nạp thường xuyên loại đồ uống này sẽ tạo ra những đợt tăng vọt liên tục về lượng đường trong máu và insulin, dẫn đến tình trạng viêm mạn tính trong cơ thể.

Các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ đáng báo động giữa việc tiêu thụ đồ uống có đường với việc giảm thể tích não bộ và suy giảm trí nhớ. Tác động tiêu cực này sẽ càng trầm trọng hơn nếu người dùng kết hợp nước ngọt với chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, tạo nên một vòng luẩn quẩn gây hại cho hệ thần kinh trung ương.

Theo một nghiên cứu năm 2024 được công bố trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Hoa Kỳ, việc uống chỉ 2 lon soda mỗi tuần có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch, bất kể bạn có tập thể dục hay không. 

Nghiên cứu thậm chí còn chỉ ra mối liên hệ giữa soda với việc não bộ nhỏ hơn và trí nhớ kém hơn. Nếu một người cũng ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, tác động đến sức khỏe não bộ sẽ càng mạnh mẽ hơn.

2. Nước tăng lực gây áp lực lên hệ thần kinh

Nhiều người có thói quen sử dụng nước tăng lực như một giải pháp giúp tỉnh táo nhanh chóng, thậm chí dùng thay thế cho bữa sáng. Đây là một sai lầm tai hại. Khi đó, cơ thể bị nạp cưỡng ép một lượng lớn chất kích thích (caffeine) và đường hóa học nhưng lại thiếu hụt hoàn toàn các dưỡng chất thiết yếu để nuôi dưỡng não bộ.

Hậu quả là khả năng kiểm soát đường huyết bị rối loạn, năng lượng không bền vững dẫn đến tình trạng kiệt sức và sương mù não vào cuối ngày. Về lâu dài, thói quen này gây áp lực liên tục lên hệ thần kinh, khiến não bộ rơi vào trạng thái căng thẳng và lão hóa nhanh hơn so với tuổi sinh học.

3. Lạm dụng rượu bia làm teo vùng hồi hải mã

Mọi người đều biết rằng rượu bia và đồ uống có cồn gây nhiều tác hại đối với cơ thể, nhưng tác động cụ thể của nó lên cấu trúc não bộ là điều cần đặc biệt lưu tâm. Theo Viện Quốc gia về Lạm dụng Rượu và Nghiện rượu (Hoa Kỳ), uống nhiều rượu được định nghĩa là uống từ 4 ly trở lên mỗi ngày hoặc 8 ly trở lên mỗi tuần đối với phụ nữ; 5 ly trở lên mỗi ngày hoặc 15 ly trở lên mỗi tuần đối với nam giới.

Chuyên gia Batayneh cho biết: Uống rượu quá mức làm giảm thể tích não, đặc biệt là ở vùng đồi hải mã, vùng rất quan trọng cho trí nhớ và khả năng học tập. Rượu cũng cản trở sự hấp thụ các vitamin giúp bảo vệ sức khỏe nhận thức. Sự thiếu hụt này tích tụ theo thời gian sẽ làm tăng nguy cơ mất trí nhớ sớm và suy giảm chức năng não bộ không thể đảo ngược.

4. Nước ngọt ăn kiêng và tác hại từ chất tạo ngọt nhân tạo

Nhiều người lầm tưởng rằng chuyển sang các loại nước ngọt “zero sugar” (không đường) hay nước ngọt ăn kiêng là giải pháp an toàn cho sức khỏe. Tuy nhiên, thực tế không đơn giản như vậy.

Dù không chứa đường kính nhưng các chất tạo ngọt nhân tạo trong loại đồ uống này có thể phá vỡ sự cân bằng của hệ vi sinh vật đường ruột và làm rối loạn quá trình điều hòa đường huyết tự nhiên. Cả hai yếu tố này đều có mối liên hệ mật thiết với sức khỏe não bộ. 

Nhiều bằng chứng khoa học đã cho thấy mối tương quan giữa việc tiêu thụ nước ngọt ăn kiêng thường xuyên với nguy cơ đột quỵ và chứng sa sút trí tuệ cao hơn so với người uống nước lọc.

Các nghiên cứu cho thấy uống soda ăn kiêng thường xuyên có liên quan đến nguy cơ đột quỵ và chứng mất trí nhớ cao hơn. Nếu phần còn lại của chế độ ăn uống cũng được chế biến quá nhiều, những rủi ro sẽ càng tăng thêm.

5. Cà phê hòa tan nhiều đường và kem béo

Bản thân cà phê đen là một thức uống tốt cho sức khỏe do chứa nhiều chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào não. Tuy nhiên, lợi ích này sẽ hoàn toàn biến mất nếu bạn biến ly cà phê thành một cốc “tráng miệng” với đường, sữa đặc, kem tươi và siro hương liệu. 

Những thành phần phụ gia này biến thức uống buổi sáng thành một “quả bom” đường, gây ra phản ứng viêm và tăng đường huyết đột biến. Thay vì giúp tỉnh táo, loại cà phê này về lâu dài sẽ làm giảm khả năng tập trung, gây mệt mỏi và đẩy nhanh tốc độ lão hóa của các nơ-ron thần kinh.

Lời khuyên để bảo vệ não bộ

Chìa khóa của sức khỏe nằm ở sự điều độ và những lựa chọn thông minh hàng ngày. Để giữ cho não bộ luôn sắc bén, dẻo dai và ngăn ngừa lão hóa sớm, hãy ưu tiên sử dụng nước lọc, trà thảo mộc không đường hoặc cà phê đen nguyên chất. Hãy coi những loại đồ uống kể trên là những món chỉ nên dùng hãn hữu, không phải là thói quen hàng ngày.

Đọc thêm